Bu kuşakta konut site ölçeğinde seçilir, ve sitenin aylık maliyeti kira ya da taksit kadar belirleyicidir. Yine de aidat çoğu ilanda tek bir rakam olarak geçer — oysa aynı rakam iki farklı sitede tamamen farklı şeyler satın alır.
Aidatın tipik kalemleri
Bir koru yerleşiminde aidat genellikle şunları içerir: yirmi dört saat güvenlik ve kamera sistemi, ortak alan peyzajı ve sulaması, havuz bakımı ve sezonluk işletmesi, ortak alan aydınlatması, çöp toplama, yönetim ve muhasebe gideri, ve varsa jeneratör ile hidrofor bakımı.
Genellikle içermediği kalemler ise şunlardır: bağımsız bölümün kendi ısınma gideri, kendi bahçesinin bakımı, kendi cephesinin ve çatısının onarımı, ve site dışı altyapı katılım payları.
Aynı rakam, farklı şey
İki siteyi karşılaştırırken rakamı değil, rakamın neyi kapsadığını karşılaştırın. Havuzu yılın dört ayı açık olan bir siteyle on iki ay ısıtmalı işleten bir sitenin aynı aidatı topluyor olması, ikinci sitenin daha verimli yönetildiği anlamına gelmeyebilir; genellikle bir yerden kısıldığı anlamına gelir — ve o yer çoğu zaman bakım fonudur.
Asıl fark yaratan kalem ise personel sayısıdır. Güvenlik noktası sayısı, vardiya düzeni ve bahçe ekibinin kaç kişi olduğu, aidatın en büyük parçasını belirler ve site yaşamının gündelik kalitesini doğrudan tayin eder.
Sorulacak beş soru
Birincisi: son bir yılda aidata zam yapıldı mı, hangi oranda? İkincisi: sitenin bakım fonu var mı, ne kadar? Üçüncüsü: son üç yılda yapılan büyük harcamalar neler — çatı, asansör, havuz makine dairesi, yol kaplaması? Dördüncüsü: aidat borcu olan bağımsız bölüm oranı nedir? Beşincisi: yönetim profesyonel bir şirkette mi, kat malikleri kurulunda mı?
Dördüncü soru en az sorulan ama en çok şey anlatan sorudur. Yüksek borç oranı, yönetimin tahsilat yapamadığını gösterir; ve tahsilat yapamayan bir yönetimin bütçesi, ilan edilen aidatın vaat ettiği hizmeti veremez.
Kirada aidatı kim öder
Uygulamada olağan ayrım şudur: düzenli işletme giderleri kiracıya, yapının kendisine yapılan büyük ve kalıcı harcamalar mülk sahibine aittir. Ancak bu bir varsayılan değil, sözleşmede yazılması gereken bir maddedir. Yazılmadığında tartışma çıkar ve tartışma her zaman en kötü zamanda çıkar.
Portföyümüzde
Aidat bilgisini doğrulayabildiğimiz ilanlarda künyede aylık tutar olarak gösteriyoruz. Doğrulayamadığımızda göstermiyoruz. Bir sitenin ölçeği, konut sayısı ve olanakları site sayfalarında ayrı ayrı duruyor — çünkü aidatın makul olup olmadığı ancak neyi işlettiğini bilerek değerlendirilebilir.